Nieuws  |  

8.07.2021

Pand op de handelszaak: de ultieme waarborg voor ondernemers

Delen

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Voor (beginnende) ondernemers is het niet altijd eenvoudig om een lening te bekomen voor de uitbouw van hun onderneming. Al te vaak vraagt de bank voor de toekenning van een krediet een zekerheid als waarborg voor de terugbetaling. Dat kan soms de vorm aannemen van een pand op de handelszaak (officieel “pand op ondernemingsgoederen” genoemd). Maar wat houdt dit precies in en wat zijn de gevolgen van het vestigen van een pand?

Bij een inpandgeving komt een schuldenaar overeen met zijn schuldeiser om aan die laatste een bepaalde zaak ‘af te geven’ als waarborg voor zijn schuld. Wanneer de schuldenaar op een gegeven moment zou nalaten zijn schuld af te lossen, kan de schuldeiser zonder tussenkomst van de rechtbank, het goed dat in pand werd gegeven verkopen of verhuren om daarmee dan de schuld van de schuldenaar te voldoen.

Tot voor kort was het ‘afgeven’ van het goed dat in pand werd gegeven, de zogenaamde buitenbezitstelling, zelfs letterlijk zo op te vatten: de schuldenaar diende zijn in pand gegeven goed fysiek te overhandigen aan de pandhouder-schuldeiser die deze in bezit nam. Deze overdracht vormde zelfs een essentiële voorwaarde voor het bestaan van een pandrecht. Enkel op die manier had de schuldeiser namelijk de zekerheid dat de schuldenaar niet het goed zou vervreemden en daarmee de zekerheid van de schuldeiser zou afnemen. Door de fysieke afgifte van het goed had de pandgever-schuldenaar het in pand gegeven goed wel niet meer in zijn bezit en kon hij het goed dus ook niet meer gebruiken.

Een uitzondering op het fysiek overhandigen van een in pand gegeven goed, is de inpandgeving van de handelszaak. Om ervoor te zorgen dat de schuldenaar zijn handelszaak niet zomaar zou verkopen aan een derde, voorzag de wetgever destijds dat een overeenkomst waarbij een handelszaak in pand werd gegeven, diende te worden geregistreerd in een bijzonder register van het hypotheekkantoor. Op die manier kon iedereen zien dat de handelszaak geblokkeerd was door middel van een pandrecht in het voordeel van de pandhoudende schuldeiser.

Met de invoering van de nieuwe Pandwet van 1 januari 2018 en de inwerkingtreding van een elektronisch pandregister, werd de buitenbezitstelling als essentiële voorwaarde voor de vestiging van een pandrecht afgeschaft. Voortaan kunnen schuldeiser en schuldenaar ook kiezen om het in pand gegeven goed te laten registeren in het elektronisch pandregister dat voor iedereen raadpleegbaar is, uiteraard tegen betaling (+/- 6 EUR per opzoeking). Een voordeel, in de eerste plaats voor de pandgever, is dat die op die manier het goed kan blijven houden en gebruiken. Denk maar aan een boer die zijn tractor niet langer dient ‘af te geven’ aan de bank, als zekerheid voor zijn investeringskrediet, maar in de plaats zijn tractor kan bijhouden en gebruiken om vervolgens beter en sneller te werken en zo vlotter zijn lening te kunnen afbetalen.

Met de invoering van dat pandregister op 1 januari 2018 werd meteen ook gebruikgemaakt om een pand op de handelszaak voortaan via de elektronische applicatie te laten registeren, en niet langer via het hypotheekkantoor. De kostprijs van de registratie is afhankelijk van de waarde van de handelszaak en varieert tussen de 21 en 518 EUR. Belangrijk is wel dat alle pandrechten die nog in het hypotheekkantoor waren ingeschreven vóór de nieuwe wet niet automatisch door de overheid werden overgezet naar het elektronisch pandregister. Pandhoudende schuldeisers dienden hier zelf voor te kijken en kregen weliswaar één jaar de tijd, tot en met 31 december 2018, om dit kosteloos en met behoud van rang in orde brengen.

Schuldeisers die te laat waren met deze omzetting, kunnen nog altijd hun pand laten registeren in het elektronisch register, maar verliezen wel hun (bevoorrechte) rang op de andere schuldeisers.

Voor wie eens een kijkje wil nemen: het elektronisch pandregister, een onderdeel van de website van de FOD Financiën, is te raadplegen via volgende link: https://pangafin.belgium.be/

Heb je vragen, wens je bijkomende toelichting, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen via info@titeca.be.