Sinds 1 januari 2026 zijn nieuwe regels van toepassing rond persoonlijke zekerheden. Deze wetswijziging heeft voornamelijk gevolgen voor borgtochten die vanaf dat moment worden gesteld. Deze wetswijziging zorgt niet voor een fundamentele wijziging aan de voorheen bestaande regels met betrekking tot borgtochten. De bestaande wetgeving werd wel op verschillende vlakken gemoderniseerd en aangescherpt.
Niettemin is het belangrijk om rekening te houden met deze regels, aangezien voortaan bepaalde bijkomende verplichtingen worden opgelegd wanneer een bepaalde persoon zich borg stelt voor een andere persoon. We lichten de belangrijkste wijzigingen en aandachtspunten hieronder toe.
1. Vermoeden van borgtocht
Een borgtocht is een vorm van persoonlijke zekerheid, waarbij een derde zich ertoe verbindt om aan een schuldeiser de betaling te waarborgen van een verbintenis van de hoofdschuldenaar tegenover de schuldeiser.
Bijvoorbeeld:
- Persoon X gaat een lening aan bij persoon Y
- Persoon Z kan zich tegenover persoon Y borg stellen voor de terugbetaling van die lening door persoon X.
Dit principe van een borgtocht blijft ongewijzigd. De nieuwe wetgeving doet een vermoeden van borgtocht ontstaan. Voortaan wordt elke persoonlijke zekerheid vermoed een borgtocht te zijn, waarop de nieuwe wetgeving van toepassing is.
2. ‘Accessoir’ en ‘subsidiair’ karakter van de borgtocht
Accessoir
Een borgtocht is in principe accessoir aan de zogenaamde hoofdschuld. Dit betekent dat de geldigheid, de modaliteiten, de omvang en het voortbestaan de verbintenis van de borg afhankelijk zijn van de geldigheid, de modaliteiten, de omvang en het voortbestaan van de hoofdverbintenis.
Toegepast op ons voorbeeld:
- De borg (persoon Z) zal bevrijd zijn indien de leningsovereenkomst tussen persoon X (de leningnemer) en persoon Y (de leninggever) zou worden vernietigd.
- Ook indien persoon X is overgegaan tot een (gedeeltelijke) terugbetaling van de lening, zal persoon Z slechts borg staan voor het nog openstaand gedeelte van de lening.
Dit accessoir karakter heeft ook tot gevolg dat een eventuele latere verzwaring van de door de schuldenaar aangegane schuld, in principe geen invloed heeft op de omvang van de borgtocht. Als persoon X, na datum waarop persoon Z zich borg heeft gesteld, een bijkomende lening aangaat bij persoon Y of indien de modaliteiten van de leningsovereenkomst zouden verzwaren, dan zal persoon Z geen borg staan voor dat verschil.
Ten slotte leidt dit accessoir karakter ertoe dat de borg in principe alle excepties kan tegenwerpen aan de schuldeiser. Indien in ons voorbeeld persoon X een schuldvordering van persoon Y terecht betwist (bijvoorbeeld omdat persoon Z de terugbetaling eist van een gedeelte van de lening dat nog niet moest worden terugbetaald), dan kan de borg Z deze exceptie ook tegenwerpen aan persoon Y.
Subsidiair
Naast het voorgaande, is de borg ook subsidiair. Dit betekent concreet dat de borg niet gehouden is tot betaling vooraleer de hoofdschuldenaar in verzuim is.
In ons voorbeeld zal persoon Z pas gehouden zijn tot betaling aan persoon Y indien persoon X niet tot betaling is overgegaan. Stelt persoon Y persoon X in gebreke wegens een gebrek aan betaling, dan is hij verplicht hiervan tegelijkertijd persoon Z in kennis te stellen.
3. Informatieplicht van de schuldeiser en borgsteller
De wetgever voorziet voortaan uitdrukkelijk dat de schuldeiser de borg op diens verzoek onmiddellijk in te lichten over het bedrag van de gewaarborgde verbintenis. In ons voorbeeld kan persoon Z op elk moment aan persoon Y vragen wat het openstaand bedrag van de lening op een bepaald moment is. Op die manier kan de borg beter zijn of haar risicopositie inschatten.
Omgekeerd moet de borgsteller ook de hoofdschuldenaar op de hoogte stellen indien hij van plan is om de schuldeiser te betalen. In ons voorbeeld moet persoon Z, voordat hij overgaat tot betaling van de door hem gewaarborgde som aan persoon Y, hiervan persoon X inlichten. Op die manier kan persoon X meedelen of er gronden tot betwisting zouden bestaan.
4. Meerdere borgen
Indien meerdere borgen eenzelfde verbintenis hebben gewaarborgd, kan de schuldeiser kiezen welke borg hij aanspreekt. Die borgen zijn namelijk hoofdelijk verbonden met elkaar.
In hun onderlinge verhouding hebben de borgen op elkaar verhaal in verhouding tot ieders aandeel. De borg die door de schuldeiser wordt aangesproken tot betaling, kan dus een gedeeltelijke terugbetaling bekomen bij de andere borgen.
5. Verhaalsrecht van de borg
Een borg die tot uitbetaling is overgegaan, vervangt de schuldeiser in de verhouding tot de hoofdschuldenaar. Dit wordt ‘subrogatie‘ genoemd.
In ons voorbeeld:
- Persoon Z, nadat hij of zij persoon Y heeft betaald, wordt in de positie van persoon Y geplaatst en kan terugbetaling van persoon X eisen.
- Indien persoon Y nog andere zekerheden had (zoals een hypotheek), dan geniet persoon Z evenzeer van die zekerheden.
6. Borgstelling door een consument
Is de borg een consument, dan gelden nog bijkomende regels die de consument moeten beschermen.
Zo zal de schuldeiser (persoon Y in ons voorbeeld) de borg (persoon Z) op voorhand moeten informeren omtrent onder meer de omvang van de schuldvordering en de daaraan verbonden risico’s.
Daarnaast moet de schuldeiser de borg zonder onnodig uitstel informeren indien de hoofdschuldenaar zijn of haar terugbetalingsplicht zou hebben geschonden, en moet de schuldeiser de borg jaarlijks informeren over de stand van zaken rond de gewaarborgde schuldvordering.
In ons voorbeeld zal persoon Z noodzakelijkerwijs beter moeten worden geïnformeerd indien hij of zij een consument is.
Welke stappen moet je nu ondernemen?
De wetgeving rond persoonlijke zekerheden wijzigt weliswaar niet drastisch, maar brengt toch een aantal aandachtspunten en uitdagingen met zich mee. Naast de voorgaande voorbeelden, zijn er nog een aantal andere wijzigingen en aandachtspunten waarmee rekening moet worden gehouden.
Doordat de nieuwe regels grotendeels van aanvullend recht zijn, kan er ook worden afgeweken van deze nieuwe wetgeving. Daardoor zal het belang van heldere en correcte overeenkomsten waarbij een partij zich borg stelt, alleen maar toenemen.
Heb je vragen hierover?
Of wil je even sparren over jouw situatie? Contacteer gerust onze pro experts om je bij te staan en te begeleiden.