Wie een winkel, horecazaak of andere onderneming opstart of overneemt, denkt doorgaans meteen aan de klassieke formaliteiten: de vennootschap, inschrijving van de activiteiten, vergunningen en fiscale administratie. Maar wanneer klanten of andere bezoekers toegang hebben tot de zaak, komt daar mogelijk nog een aandachtspunt bij: de regels rond publiek toegankelijke inrichtingen en brandveiligheid.
Die regelgeving is niet overal dezelfde. Net daarom is het belangrijk om bij een opstart, overname of verbouwing tijdig na te gaan welke regels lokaal gelden.
1 Wanneer is er sprake van een publiek toegankelijke inrichting?
Een publiek toegankelijke inrichting, vaak afgekort als PTI, is een plaats of ruimte die geheel of gedeeltelijk toegankelijk is voor het publiek. Dat hoeft niet noodzakelijk permanent het geval te zijn. Ook een tijdelijke, eenmalige of sporadische openstelling kan hieronder vallen.
Ook de manier waarop bezoekers toegang krijgen, is niet doorslaggevend. De toegang kan bijvoorbeeld gratis zijn, afhankelijk zijn van reservatie of registratie, of gekoppeld zijn aan een toegangsprijs of lidkaart. Winkels, horecazaken en polyvalente ruimtes zijn typische voorbeelden van publiek toegankelijke inrichtingen.
2 Moet elke publiek toegankelijke inrichting worden gemeld?
De concrete verplichtingen vloeien doorgaans voort uit gemeentelijke reglementen of uit voorschriften van de bevoegde hulpverlenings- of brandweerzone. Daardoor kunnen de procedure en voorwaarden verschillen naargelang de plaats waar de inrichting gelegen is. Wat in de ene gemeente geldt, geldt dus niet noodzakelijk op dezelfde manier in een andere gemeente.
De eerste stap is daarom altijd dezelfde: controleer de lokale regelgeving van de gemeente en de bevoegde hulpverleningszone.
3 Wanneer moet je extra aandachtig zijn?
De vraag naar een melding, controle of brandveiligheidsattest stelt zich niet alleen bij het openen van een volledig nieuwe zaak.
Een nieuwe controle of een nieuw attest kan onder meer aan de orde zijn bij:
- •de opening van een nieuwe zaak;
- •een wijziging van exploitant;
- •een bestemmingswijziging;
- •verbouwingen of uitbreidingen;
- •andere wijzigingen die een invloed kunnen hebben op de brandveiligheid of evacuatiemogelijkheden.
Dat maakt dit aandachtspunt bijvoorbeeld ook relevant bij een overname van een handelszaak. Een bestaand gebouw of een bestaande exploitatie betekent immers niet automatisch dat voor de nieuwe exploitant geen verdere formaliteiten gelden.
Timing speelt daarbij eveneens een rol. Bij bepaalde hulpverleningszones moet een aanvraag al enkele weken vóór de opening of heropening worden ingediend.
4 Waarom controleer je dit best vóór de opening of overname?
Brandveiligheid lijkt op het eerste gezicht misschien vooral een technisch aandachtspunt. De gevolgen kunnen voor een ondernemer echter bijzonder praktisch zijn.
Niet-naleving van de toepasselijke regels kan aanleiding geven tot bijkomende veiligheidsmaatregelen of tot het weigeren van een brandveiligheidsattest. In ernstige gevallen kan zelfs een tijdelijke sluiting van de inrichting volgen. Afhankelijk van de toepasselijke lokale regelgeving kunnen daarnaast administratieve of strafrechtelijke sancties gelden.
Reden genoeg dus om de controle niet uit te stellen tot wanneer de onderneming al klaarstaat om de deuren te openen.
Start, koop of wijzig je een onderneming waar klanten of bezoekers toegang hebben? Controleer dan tijdig:
- ✓Waar is de inrichting gelegen?
- ✓Welke hulpverlenings- of brandweerzone is bevoegd?
- ✓Moet de inrichting vooraf worden gemeld?
- ✓Is een brandveiligheidsattest nodig?
- ✓Geldt er bij een overname of wijziging van exploitant een nieuwe verplichting?
- ✓Welke aanvraagtermijnen moeten worden gerespecteerd?
5 Geen detail bij een overname of opstart
De regels rond publiek toegankelijke inrichtingen zijn niet uniform voor heel België. Precies daardoor worden ze bij een oprichting, overname of wijziging van activiteiten soms over het hoofd gezien.
Een eenvoudige controle van de lokale voorschriften kan onaangename verrassingen achteraf vermijden. Neem de brandveiligheidsformaliteiten daarom van bij de start mee in de praktische voorbereiding van je onderneming.