Vanaf 1 september 2027 gelden nieuwe spelregels voor de zorgvolmacht. Heb je er al één? Dan loont het de moeite om ze na te kijken. Heb je er nog geen? Dan is dit het perfecte moment om er werk van te maken.
We vertellen je graag wat je moet weten n.a.v. de gewijzigde wetgeving. Voor meer algemene toelichting omtrent de werking van de zorgvolmacht verwijzen we graag naar ons artikel: De zorgvolmacht: nu beslissen voor als het niet meer lukt.
Recap: wat is een zorgvolmacht?
Stel dat je door een ongeval of ziekte niet meer zelf kan beslissen over je vermogen of je bedrijf. Wie regelt dan jouw zaken? En op welke manier? Met een zorgvolmacht bepaal je dat zelf: niet de rechtbank of een vreemde, maar iemand die jij vertrouwt binnen de krijtlijnen die jij vastlegt.
De zorgvolmacht is een van de instrumenten binnen je continuïteitsplanning: iets waar je vandaag al bij stilstaat, zodat jij, je familie en je onderneming beschermd zijn wanneer het erop aankomt. Heb je nog geen zorgvolmacht? Dan raden we aan dit ernstig te overwegen.
Twee soorten lasthebbers
De persoon die jouw zaken mag regelen, heet de ‘lasthebber‘. Tot nu toe was er weinig wettelijk kader voor lasthebbers die benoemd zijn in een zorgvolmacht. Vanaf 1 september 2027 moet elke lasthebber tot een van twee categorieën behoren: familiaal of professioneel. Doel van de hervorming: kwetsbare personen beter beschermen tegen misbruik.
1. De familiale lasthebber
Dit is een brede kring van mensen die dicht bij je staan:
Heb je zo iemand aangeduid? Dan verandert er niets. Voor deze categorie gelden geen bijkomende regels.
2. De professionele lasthebber
Wie niet als familiaal wordt beschouwd (bijvoorbeeld een accountant, advocaat, financieel adviseur of notaris) moet aan strengere eisen voldoen. Let op de nuance: is je zoon toevallig accountant en stel je hem aan? Dan blijft hij een familiale lasthebber. Ook een accountant met wie een duurzame vertrouwensrelatie bestaat, kan in die context als familiaal worden beschouwd. De beoordeling gebeurt op basis van de relatie die je werkelijk onderhoudt met de lasthebber, niet enkel op basis van het beroep.
Om als professionele lasthebber te mogen optreden, moet iemand voortaan opgenomen zijn in een officieel nationaal register. Daarvoor moet hij onder meer:
Zonder registratie kan iemand die een professionele lasthebber is na 1 september 2027 niet langer rechtsgeldig optreden.
Voldoet je gewenste adviseur niet aan de voorwaarden van familiale of professionele lasthebber? Dan kan je hem of haar aanstellen als raadgever of vertrouwenspersoon in de zorgvolmacht. In die rol ondersteunt en adviseert hij je familiale lasthebber, zonder dat de registervoorwaarden gelden. Zo behoud je zijn expertise, zonder de formaliteiten.
Vanaf wanneer gelden de nieuwe regels?
De nieuwe wet treedt in werking op 1 september 2027 en is van toepassing op alle zorgvolmachten die na die datum in werking treden. Niet het moment waarop je de zorgvolmacht ondertekent is bepalend, maar het moment waarop je professionele lasthebber ze effectief gebruikt — en dan enkel als dat gebeurt in het kader van jouw onbekwaamheid. Werkt je zorgvolmacht al terwijl je nog bekwaam bent, dan gelden deze regels niet.
Concreet: gaat je professionele lasthebber namens jou naar de notaris om een woning te verkopen nadat je onbekwaam bent geworden? Dan checkt de notaris eerst of die persoon in het register staat. Is dat niet zo, dan kan hij niet optreden.
Wat betekent dit voor jouw bestaande zorgvolmacht?
De nieuwe wet is een goede gelegenheid om je bestaande zorgvolmacht er nog eens bij te nemen:
—
Twee aandachtspunten:
Nog geen zorgvolmacht? Maak er werk van
De wetswijziging verandert voor de meeste bestaande zorgvolmachten weinig, maar ze herinnert ons wel aan iets belangrijkers: hoe waardevol een zorgvolmacht is om jezelf, je familie en je onderneming te beschermen.
Heb je er zelf nog geen? Dan hoef je niet te wachten tot 2027: vandaag beginnen is altijd het beste moment.