Actualité |  

28.04.2026

L'esprit d'entreprise en période d'incertitude : “L'agilité est plus importante aujourd'hui que jamais”.”

Vous avez une question sur cet article ?
Contactez nous ici !

Le contexte économique évolue rapidement. Les tensions géopolitiques, les défis énergétiques, l'inflation et l'évolution du marché du travail mettent les entreprises sous pression.

Nous avons rencontré Matthias Wallaeys (associé et conseiller stratégique) et Emmanuel Titeca (associé et fondateur) pour discuter des défis actuels et, plus important encore, de la manière de les relever en tant qu'entrepreneur.

 

Nous sommes aujourd'hui dans un contexte économique complexe et incertain. Que dites-vous aux entrepreneurs qui se posent des questions ?

MatthiasLe président de la Commission européenne a déclaré : “Les crises sont de tous les temps. Ce qui est différent aujourd'hui de ce qu'il était il y a dix ans, c'est l'ampleur de la crise. vitesse et l'intensité avec laquelle tout bouge. Les tensions géopolitiques, les prix de l'énergie, l'inflation, les guerres commerciales... ne sont pas des phénomènes isolés. Ce sont des forces qui se renforcent mutuellement et qui affectent votre entreprise en même temps.”

“En tant qu'entrepreneur, vous devez pratiquement aucun contrôle de la vie. Et c'est justement ce qui la rend dangereuse : on peut avoir tendance à tout mettre en veilleuse et à attendre des temps meilleurs. Mais ce n'est plus possible aujourd'hui. Il faut essayer de comprendre ce qui se passe, ce que cela signifie pour votre entreprise et comment y faire face”.”

"Agilité est cruciale. Il ne s'agit pas de prendre des décisions ad hoc, mais plutôt de s'assurer que l'organisation est en mesure de prendre des décisions en temps voulu. peut procéder à des ajustements rapides lorsque le contexte change. Les entreprises dont le modèle d'entreprise repose encore sur une stabilité globale sont aujourd'hui soumises à une forte pression”.”

 

EmmanuelIl y a aussi beaucoup de choses à faire dans les environs. l'inflation. Cette situation est souvent attribuée à la hausse des prix de l'énergie ou des matières premières, mais un autre mécanisme est en jeu”.”

“Ces dernières années, sous l'influence des banques centrales a injecté des quantités massives d'argent dans l'économie, La Banque centrale européenne (BCE) a pour mission de stimuler l'économie en maintenant les taux d'intérêt à un niveau bas et en achetant des obligations d'État. Cela permet aux banques d'accorder davantage de crédits aux entreprises et aux particuliers et de stimuler l'économie. C'est ce qui s'est produit massivement lors de la crise financière, par exemple”.”

“De plus, cet argent est rétrocédé plusieurs fois, ce qui augmente considérablement le montant total de l'argent dans l'économie. Plus de monnaie en circulation signifie également plus de pouvoir d'achat, La demande est donc plus importante. Mais il est dit qu'il y a pas de juste valeur proportionnelle Le résultat est simple : les prix augmentent (inflation) et l'argent perd de sa valeur. Le résultat est simple : les prix augmentent (inflation) et l'argent perd de sa valeur”.”

“En d'autres termes, ce qui soutient l'activité économique aujourd'hui peut entraîner une hausse de l'inflation demain. Quand on comprend cela, on sait qu'il ne s'agit pas d'une situation temporaire qui ne fait que passer, mais d'une situation à long terme. dynamique structurelle ce que vous devez prendre en compte en tant qu'entrepreneur”.”

 

Qu'est-ce que cela signifie concrètement ? En tant qu'entrepreneur, comment faire face à l'inflation et à la dépréciation monétaire ?

EmmanuelLe changement le plus important que vous devez opérer est de cesser de penser que l'argent liquide est sûr. À long terme, les liquidités ne sont que l'une des positions les plus risquées, parce qu'il perd systématiquement de la valeur”.”

“Cela ne signifie pas qu'il faille investir de manière irréfléchie, bien au contraire. Mais vous devez examiner vos ressources de manière rationnelle. Si vous avez la possibilité aujourd'hui d'investir dans renforcement structurel de votre entreprise, vous devriez l'envisager sérieusement. En effet, ne rien faire a également un coût, mais vous le voyez moins immédiatement”.”

 

MatthiasLe rapport de la Commission européenne sur l'état de l'économie et de l'emploi : “Beaucoup d'entrepreneurs attendent des ‘temps meilleurs’. Ils attendent des taux d'intérêt plus bas, plus de stabilité, moins d'incertitude. Mais la réalité est que ce contexte ne revient pas comme ça comme avant”.”

“Les taux d'intérêt que nous connaissons depuis longtemps étaient historiquement exceptionnellement bas. Il ne faut pas fonder sa stratégie sur la question de savoir s'ils reviendront un jour. Vous devez prendre des décisions dans la réalité d'aujourd'hui, pas dans celle d'hier”.”

“En fin de compte, il faut considérer les investissements sous un angle différent : il ne s'agit pas seulement de savoir ce que cela va rapporter, mais aussi de savoir si l'on peut faire quelque chose de bien. ‘Quel risque dois-je supprimer ?’ ou ‘Comment rendre mon entreprise moins dépendante ?’ Il s'agit là de considérations importantes à prendre en compte aujourd'hui.

 

 

“Als je vandaag de kans hebt om te investeren in structurele versterking van je bedrijf, moet je dat ernstig overwegen. Want niets doen heeft ook een kost, alleen zie je die minder direct.”

Emmanuel TitecaVennoot en oprichter – Titeca pro accountants & experts

Portret van Emmanuel Titeca

 

 

Hoe kunnen bedrijven concreet minder afhankelijk worden?

Matthias: “Energie is daar een goed voorbeeld van. De schokken die we daar gezien hebben, tonen aan hoe kwetsbaar veel bedrijven zijn. Idealiter had je jaren geleden al nagedacht over hoe je je productie minder energie-intensief of minder afhankelijk van externe schommelingen maakt.”

“Maar het gaat breder: afhankelijkheid van één leverancier, één markt, één type klant… Dat zijn allemaal risico’s die in een stabiele context beheersbaar lijken, maar in een volatiele omgeving zoals vandaag snel problematisch worden.”

“Onafhankelijkheid creëer je natuurlijk niet van vandaag op morgen. Dat vraagt investeringen en strategische keuzes, maar het is wel een van de belangrijkste hefbomen voor veerkracht.”

 

Emmanuel: “En daar zit ook een stuk realisme in. Je kan niet alles controleren of uitsluiten. Maar je kan wel bewust omgaan met risico’s.”

“Wat we vandaag soms zien, is dat bedrijven in het verleden opportuniteiten hebben gevolgd die op korte termijn interessant waren, maar op lange termijn niet bijdragen aan hun kernactiviteit. Dan creëer je problemen.”

“Een onderneming is er in de eerste plaats om haar business te runnen, niet om te speculeren. Zeker niet met geleend geld. Dat zijn basisprincipes die in deze context alleen maar belangrijker worden.”

 

De Belgische context maakt het er niet eenvoudiger op. Wat maakt het in ons land zo complex?

Emmanuel: “België heeft een aantal structurele kenmerken die het moeilijker maken om snel te schakelen. De automatische loonindexering bijvoorbeeld: in tijden van hoge inflatie stijgen je loonkosten automatisch, los van je productiviteit. Dat zet druk op je concurrentiepositie.”

“Maar het grotere probleem zit in de fundamenten van ons systeem. De verhouding tussen mensen die werken en zij die niet werken, is scheef. Dat legt een enorme druk op de actieve bevolking en op ondernemingen.”

“Daarbovenop komt een torenhoge overheidsschuld, een oplopend begrotingstekort en dus zeer beperkte budgettaire manoeuvreerruimte. Dat betekent dat de overheid weinig marge heeft om corrigerend op te treden of ondernemerschap extra te ondersteunen. Komt er nog eens bij dat er wel wat politieke verdeeldheid is.”

 

Matthias: “En dat is een belangrijke reality check voor ondernemers. Je mag nooit rekenen op een externe partij die het voor jou oplost, want die is er simpelweg niet.”

“Dat betekent niet dat overheidsbeleid onbelangrijk is, maar wel dat je als ondernemer zelf proactief moet handelen. Je strategie moet robuust genoeg zijn om ook in een minder gunstige context stand te houden. Dat vraagt meer ownership, meer vooruitdenken en soms ook moeilijke keuzes durven maken.”

 

Wat raad je ondernemers dan precies aan?

Matthias: “Je moet scherper worden. In je keuzes, in je positionering, in hoe je je organisatie aanstuurt. De tijd van ‘we doen het zoals altijd en het komt wel goed’ is voorbij.”

“Dat betekent ook dat je kritisch moet durven kijken naar je eigen werking. Waar zitten inefficiënties? Waar verlies je marge? Waar kan technologie of automatisering een verschil maken? Dat zijn geen nice-to-haves meer, maar noodzakelijke stappen.”

 

Emmanuel: “En daar zie je ook de rol van de nieuwe generatie. Jong talent brengt vaak een andere blik, zeker op vlak van technologie en AI. Zij zien opportuniteiten om processen efficiënter te maken waar anderen dat niet zien.”

“Bedrijven die die inzichten omarmen en integreren, zullen sneller vooruitgaan. Bedrijven die vasthouden aan hoe het altijd geweest is, riskeren achterop te raken.”

“De grijze middenmoot zal het moeilijk krijgen. Dat geldt voor bedrijven, maar ook voor medewerkers. Je zal je moeten onderscheiden, als organisatie én als individu.”

 

“Je moet scherper worden. In je keuzes, in je positionering, in hoe je je organisatie aanstuurt. De tijd van ‘we doen het zoals altijd en het komt wel goed’ is voorbij.”

Matthias WallaeysVennoot en strategisch adviseur – Titeca pro accountants & experts

Portret van Matthias Wallaeys

 

 

Dat is geen eenvoudige opdracht. Hoe zorg je dat je daarin de juiste keuzes maakt?

Matthias: “Door het niet alleen te willen doen. Als ondernemer zit je vaak diep in je eigen realiteit. Je kent je sector door en door, maar dat maakt het soms moeilijk om uit te zoomen.”

“Daar is de rol van een strategische sparringpartner essentieel. Iemand die niet in jouw plaats beslist, maar die wel de juiste vragen stelt. Die je uitdaagt om verder te denken, om andere perspectieven te zien.”

 

Emmanuel: “Dat is ook hoe wij onze rol zien. Niet als iemand die zegt wat je moet doen, maar als iemand die inzichten brengt. Die patronen ziet over sectoren heen, en die die kennis kan vertalen naar jouw situatie.”

“Wij laten ondernemers nadenken, vooral wanneer ze er zelf geen tijd voor hebben of maken. Alleen zo kan je vooruitgang maken.”

 

Matthias: “Vooruitgaan betekent ook: bereid zijn om uit je comfortzone te stappen. En dat lukt makkelijker als je iemand naast je hebt die je scherp houdt.”

 

Tot slot: wat zorgt ervoor dat jullie hoopvol naar de toekomst kijken?

Matthias: “Crisis heeft altijd een zuiverend effect. Het dwingt bedrijven om keuzes te maken, om hun positionering scherp te stellen en om opnieuw na te denken over hun fundamenten. Dat is pijnlijk, maar ook gezond.”

 

Emmanuel: “Als je naar de geschiedenis kijkt, zie je vaak dezelfde patronen terugkeren. Dit is niet de eerste crisis, en het zal ook niet de laatste zijn. Maar telkens opnieuw zijn het ondernemers die voor oplossingen zorgen.”

“De bedrijven die vandaag durven investeren, zichzelf in vraag stellen en bewust omgaan met de realiteit, zullen hier op termijn sterker uitkomen.”

 

Matthias: “Ondernemerschap is altijd de motor van welvaart en vooruitgang geweest. En dat zal nu niet anders zijn.”