Het einde van het jaar is hét moment om vooruit te kijken. Vanaf 2026 verandert het sociaaljuridisch landschap ingrijpend. Allerlei Europese en federale maatregelen brengen nieuwe verplichtingen én opportuniteiten met zich mee voor jou als werkgever: van loontransparantie en zorgvuldigheidsplicht tot aangepaste regels rond overuren, flexi-jobs en mobiliteitsbudget.
In dit artikel bundelen we de belangrijkste nieuwigheden, zodat jij met kennis van zaken het nieuwe jaar kan starten en jouw onderneming kan klaarstomen voor wat komt.
1. Loontransparantie: klaar om open kaart te spelen?
Door een Europese richtlijn die uiterlijk 7 juni 2026 moet worden omgezet naar Belgisch recht, zal je als werkgever open kaart moeten spelen over de verloningsstructuur binnen jouw onderneming. Concreet worden volgende verplichtingen opgelegd:
- Verschaffen van transparantie omtrent de loonschalen en de criteria die de lonen bepalen.
- De gehanteerde criteria moeten objectief en genderneutraal zijn, aangezien de richtlijn er o.m. toe strekt de loonkloof tussen mannen en vrouwen aan te pakken.
- Beantwoorden van vragen van werknemers én sollicitanten omtrent loon:
- Werknemers hebben het recht om de loongegevens van gelijkaardige functies op te vragen;
- Sollicitanten hebben het recht om vooraf te weten welk loon en welke loonschaal ze mogen verwachten
- Periodiek rapporteren over de verloningsstructuur en eventuele loonkloven:
- Voor ondernemingen >150 werknemers start deze verplichting op 7 juni 2027;
- Voor ondernemingen >100 werknemers start deze verplichting op 7 juni 2031;
- Voor ondernemingen met <100 werknemers legt de richtlijn geen rapportageverplichting op. Ze laat echter wel de keuze bij de lidstaten, waardoor de Belgische wetgever de beslissing alsnog kan invoeren.
Hoewel dit nog moet omgezet worden in Belgische regelgeving, is het nu al duidelijk: dit alles zal een sterke impact hebben op jouw verloningspolitiek als werkgever. Met het nieuwe jaar in zicht is dit hét moment om vooruit te denken en proactief stappen te zetten. Zo maak je van een verplichting een strategische troef in de ‘war for talent’.
Meer info lees je in ons uitgebreid artikel: Loontransparantie komt eraan: maak van de verplichting een opportuniteit
2. Zorgvuldigheidsplicht: hoe vermijd je dure verrassingen?
Vanaf 1 januari 2026 wordt de zorgvuldigheidsplicht realiteit. Voer je als (onder)aannemer werken in onroerende staat uit en werk je rechtstreeks samen met een partij die niet-EU burgers (werknemers en/of zelfstandigen) inschakelt? Dan ben je vanaf 2026 mee verantwoordelijk voor de legaliteit van die tewerkstelling/samenwerking.
Wat houdt dit in?
- Je dient bepaalde documenten op te vragen bij je rechtstreekse onderaannemer (bv. ondertekende samenwerkingsovereenkomst, paspoort, verblijfsvergunning, LIMOSA, A1, arbeidsvergunning, …).
- Worden de documenten niet tijdig aangeleverd of zijn ze onvolledig? Dan dien je te vragen om de ontbrekende gegevens in orde te brengen.
- Gaat jouw rechtstreekse onderaannemer hier niet op in? Dan heb jij de verplicht om de sociale inspectie hierover te informeren.
De overheid is momenteel bezig met het ontwikkelen van een online applicatie, die de nodige gegevens zal verzamelen via andere databanken (bv. RSZ). In afwachting van de beschikbaarheid van deze applicatie moet je de documenten rechtstreeks opvragen bij jouw onderaannemer.
Voldoe je niet aan deze verplichtingen?
Dan zullen hier ook sancties tegenover staan:
- Ofwel een gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar en/of een strafrechtelijke geldboete van 4.800 tot 56.000 euro per betrokken persoon;
- Ofwel een administratieve geldboete van 2.400 tot 28.000 euro per betrokken persoon.
Wil je hier meer over weten? Check dan zeker ons eerdere artikel: Strengere regels rond tewerkstelling van niet-EU burgers in de bouwsector vanaf 2025.
Of bekijk de informatiewebsite van de Vlaamse Overheid. Je vindt er sectorgerichte video’s en een checklist met duidelijk stappenplan.
3. Mogelijke verlening innovatiepremie tot 31 december 2026
Het ziet ernaar uit dat het ook volgend jaar mogelijk zal zijn om een innovatiepremie toe te kennen aan creatieve werknemers die een nieuw en innovatief idee hebben aangebracht. Er zijn geen sociale, noch fiscale bijdragen verschuldigd op deze premie.
4. Federaal regeerakkoord ontrafeld: welke stappen moeten er wanneer genomen worden?
Een aantal sociaalrechtelijke maatregelen uit het regeerakkoord zijn reeds in voorbereiding en kunnen vanaf 2026 al een impact hebben op jou als werkgever.
Omdat de definitieve wetteksten nog niet gepubliceerd zijn, is het mogelijk dat sommige wijzigingen niet op 1 januari ingaan, maar later volgen. De richting ligt in ieder geval vast.
Overzicht van de veranderingen in de loop van 2026:
| Overuren | Geplande wijzigingen:Â
  Stand van zaken: Â
|
| Flexi-jobs | Geplande wijzigingen:Â
Stand van zaken:Â
|
| Indexatie van de lonen | Geplande wijzigingen:Â
 Stand van zaken:Â
|
| Mobiliteitsbudget | Geplande wijzigingen:Â
 Stand van zaken:Â
|
| Maaltijdcheques | Geplande wijzigingen:Â
 Stand van zaken:Â
|
| Uitbreiding inhoudingsplicht | Geplande wijzigingen:Â
 Stand van zaken:Â
|
| Federal Learning Account (FLA)Â | Geplande wijzigingen:Â
 Stand van zaken:Â
|
| Proefbeding | Geplande wijzigingen:Â
 Stand van zaken:Â
|
| Arbeidsongeschiktheid | Geplande wijzigingen:Â
 Stand van zaken:Â
|
Wat betekent dit voor jou als ondernemer?
Hoewel er voor heel wat aangekondigde maatregelen nog geen (definitieve) wetteksten beschikbaar zijn, is het duidelijk dat 2026 voor werkgevers verschillende sociaaljuridische wijzigingen met zich meebrengt. De impact op jouw personeelsbeleid zal voelbaar zijn op verschillende vlakken.
Het blijft belangrijk om de verdere ontwikkelingen op te volgen, zodat je als werkgever niet voor verrassingen komt te staan. Onze pro accountants & experts staan uiteraard klaar om je te informeren en te adviseren.